Είναι πλέον σχεδόν βέβαιο ότι το 2026 ότι θα υπερβεί τους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, αποτελώντας το δεύτερο ημερολογιακό έτος που θα σημειώσει αυτή την υπέρβαση, μετά το 2024, σύμφωνα με στατιστική πρόβλεψη βασισμένη σε δεδομένα ERA5 έως και τον Οκτώβριο. Το 2026 είναι πιθανότερο να αποτελέσει το δεύτερο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, με πιθανότητα περίπου 20% να ισοφαρίσει ή να ξεπεράσει το 2024, το οποίο παραμένει το θερμότερο έτος στην ιστορία των καταγραφών. Ο μέσος όρος της παγκόσμιας θερμοκρασίας για την τετραετία 2023–2026 αναμένεται επίσης να υπερβεί τους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Copernicus για την Κλιματική Αλλαγή (C3S), η οποία υλοποιείται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF).
Ο Οκτώβριος του 2026 ήταν ο θερμότερος Οκτώβριος που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, με τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία του επιφανειακού αέρα να διαμορφώνεται κατά 1,75°C πάνω από το προβιομηχανικό επίπεδο. Ήταν ο τρίτος συνεχόμενος μήνας κατά τον οποίο η θερμοκρασία υπερέβη τους 1,5°C.
Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας παρέμεινε εξαιρετικά υψηλή τον Οκτώβριο. Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας εκτός των πολικών περιοχών έφτασε τους 20,95°C, τη μεγαλύτερη τιμή που έχει καταγραφεί για τον Οκτώβριο, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του Οκτωβρίου που σημειώθηκε το 2023. Στον τροπικό Ειρηνικό, όπου οι συνθήκες El Niño συνέχισαν να ενισχύονται, η μηνιαία απόκλιση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας στην περιοχή Niño 3.4 έφτασε σε ιστορικό υψηλό των 3,21°C, ξεπερνώντας τις κορυφαίες τιμές που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια προηγούμενων πολύ ισχυρών επεισοδίων El Niño.
Παράλληλα, η Ευρώπη βίωσε τον δεύτερο θερμότερο Οκτώβριο που έχει καταγραφεί. Σε αντίθεση με τον Σεπτέμβριο και μεγάλο μέρος του καλοκαιριού, οι θερμοκρασίες ήταν περισσότερο πάνω από τις μέσες τιμές στην ανατολική Ευρώπη και τη Σκανδιναβία, ενώ μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης παρουσίασε μικρότερες θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις.
Εξαιρετικά χαμηλές παροχές ποταμών εξακολούθησαν να καταγράφονται σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, επηρεάζοντας τους ποταμούς Ρήνο, Δούναβη και Βιστούλα. Οι παροχές των ποταμών ανέκαμψαν σε ορισμένες περιοχές της δυτικής Ευρώπης, καθώς οι ξηρές συνθήκες τον Οκτώβριο υποχώρησαν σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο. Έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες επηρέασαν αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ελλάδα και η Τουρκία.
Η Samantha Burgess, υπεύθυνη στρατηγικής για το κλίμα στo ECMWF, δήλωσε:
«Ο Οκτώβριος συνέχισε την τάση της αξιοσημείωτης παγκόσμιας θέρμανσης, με θερμοκρασίες-ρεκόρ τόσο παγκοσμίως όσο και στην επιφάνεια των ωκεανών. Ένα εξαιρετικά ισχυρό El Niño προσθέτει περαιτέρω θερμότητα σε ένα κλίμα που έχει ήδη θερμανθεί από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, ενώ το 2026 βρίσκεται σε τροχιά να αποτελέσει το δεύτερο ημερολογιακό έτος πάνω από τους 1,5°C. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι αναμένεται να υπερβεί τους 1,5°C και ο μέσος όρος της τετραετίας, γεγονός που υπογραμμίζει τη διάρκεια αυτής της περιόδου παγκόσμιας θερμότητας».
Οκτώβριος 2026 – Σημαντικά στοιχεία για τη θερμοκρασία του επιφανειακού αέρα και τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας
Παγκόσμια θερμοκρασία
- Ο Οκτώβριος του 2026 ήταν ο θερμότερος Οκτώβριος που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, με τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία του επιφανειακού αέρα να ανέρχεται στους 15,35°C, δηλαδή 0,90°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991–2020, σύμφωνα με τα δεδομένα ERA5.
- Ο Οκτώβριος του 2026 ήταν κατά 1,75°C θερμότερος από την εκτιμώμενη προβιομηχανική μέση θερμοκρασία της περιόδου 1850–1900, σηματοδοτώντας τον τρίτο συνεχόμενο μήνα πάνω από τους 1,5°C. Η προηγούμενη περίοδος τουλάχιστον τριών συνεχόμενων μηνών με αντίστοιχη υπέρβαση είχε ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2025.
Προοπτικές για την ετήσια παγκόσμια θερμοκρασία του 2026
- Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του 2026 είναι σχεδόν βέβαιο* ότι θα υπερβεί τους 1,5°C πάνω από το προβιομηχανικό επίπεδο, σύμφωνα με στατιστικό μοντέλο προσαρμοσμένο σε ιστορικά δεδομένα ERA5. Με προβλεπόμενο εύρος** από 1,56°C έως 1,61°C, το 2026 θα αποτελέσει το δεύτερο ημερολογιακό έτος που θα υπερβεί τους 1,5°C, μετά το 2024.
- Το 2026 είναι πιθανότερο να αποτελέσει το δεύτερο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, με πιθανότητα περίπου 80%, ενώ υπάρχει πιθανότητα 20% να ισοφαρίσει ή να ξεπεράσει το 2024, το οποίο είναι σήμερα το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.
- Ο μέσος όρος της παγκόσμιας θερμοκρασίας για την τετραετία 2023–2026 αναμένεται επίσης να υπερβεί τους 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Θερμοκρασία στην Ευρώπη
- Η μέση θερμοκρασία στην ευρωπαϊκή ξηρά τον Οκτώβριο του 2026 ήταν 11,51°C, δηλαδή 1,49°C πάνω από τον μέσο όρο του μήνα για την περίοδο 1991–2020, καθιστώντας τον δεύτερο θερμότερο Οκτώβριο που έχει καταγραφεί, μετά το 2022 (1,92°C πάνω από τον μέσο όρο).
- Οι θερμοκρασίες ήταν σημαντικά υψηλότερες από τις μέσες τιμές σε ολόκληρη τη Φινοσκανδιναβία και την ανατολικότερη Ευρώπη, αλλά πλησιέστερες στον μέσο όρο στις υπόλοιπες περιοχές, σε αντίθεση με τις συνθήκες ρεκόρ θερμότητας που παρατηρούνται συχνά στη δυτική Ευρώπη τους τελευταίους μήνες.
- Μια εκτεταμένη περιοχή θερμοκρασιών χαμηλότερων από τον μέσο όρο καταγράφηκε στα νότια Βαλκάνια, την Ελλάδα, την ανατολική Μεσόγειο και τη δυτική Τουρκία.
Θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας
- Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας (SST) στους ωκεανούς εκτός των πολικών περιοχών (60°Ν–60°Β) τον Οκτώβριο του 2026 ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί για τον συγκεκριμένο μήνα, φτάνοντας τους 20,95°C και ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του Οκτωβρίου που σημειώθηκε το 2023.
- Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας παρέμειναν εξαιρετικά υψηλές σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού, όπου οι συνθήκες El Niño συνέχισαν να ενισχύονται και αναμένεται να κορυφωθούν προς το τέλος του έτους.
- Τον Οκτώβριο, η μέση μηνιαία θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στην περιοχή Niño 3.4 έφτασε σε ιστορικό υψηλό των 29,94°C, με απόκλιση-ρεκόρ 3,21°C. Και οι δύο τιμές ξεπέρασαν εκείνες που είχαν καταγραφεί κατά τις κορυφώσεις των προηγούμενων πολύ ισχυρών επεισοδίων El Niño του 1982–1983, 1997–1998 και 2015–2016, υπογραμμίζοντας την εξαιρετική ένταση του τρέχοντος El Niño.
- Γύρω από την Ευρώπη, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας συνέχισαν να καταγράφουν ιστορικά υψηλές τιμές για τον Οκτώβριο κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και στη δυτική Μεσόγειο, συμβάλλοντας στις υψηλές θερμοκρασίες στις παρακείμενες χερσαίες περιοχές.
Οκτώβριος 2026 – Σημαντικά στοιχεία για τις υδρολογικές μεταβλητές
Συνθήκες στην Ευρώπη
- Ο Οκτώβριος του 2026 χαρακτηρίστηκε από ξηρές συνθήκες στη δυτική Ιβηρική, σε τμήματα της Γαλλίας, στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της ανατολικής Γερμανίας και της Πολωνίας, σε μεγάλο μέρος των Βαλκανίων και της ιταλικής χερσονήσου, καθώς και σε εκτεταμένη περιοχή της δυτικής Ρωσίας.
- Εξαιρετικά χαμηλές παροχές ποταμών εξακολούθησαν να καταγράφονται σε μεγάλο μέρος της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, επηρεάζοντας σημαντικούς ποταμούς, όπως ο Δούναβης, ο Βιστούλας και ο Ρήνος.
- Αντίθετα, υγρότερες του μέσου όρου συνθήκες επικράτησαν στην ανατολική Ιβηρική, την Ισλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, σε μεγάλο μέρος της Γαλλίας και της Γερμανίας, στη νότια Σκανδιναβία, στη βορειοδυτική περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και στην Ελλάδα και την Τουρκία, όπου οι θετικές αποκλίσεις υετού ήταν ιδιαίτερα έντονες.
- Οι παροχές των ποταμών ήταν επίσης πάνω από τον μέσο όρο στην Τουρκία και σε τμήματα της βόρειας Ευρώπης.
- Σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο, οι ξηρές συνθήκες τον Οκτώβριο υποχώρησαν σε τμήματα της δυτικής Ευρώπης, με τις παροχές των ποταμών να ανακάμπτουν επίσης σε ορισμένες περιοχές, ενώ στην Τουρκία παρατηρήθηκαν σημαντικά πιο υγρές συνθήκες. Αντίθετα, η αρνητική απόκλιση υετού στη νοτιοδυτική Ρωσία επεκτάθηκε και εντάθηκε.
- Έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες επηρέασαν αρκετές περιοχές κατά τη διάρκεια του μήνα, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ελλάδα και η Τουρκία.
Συνθήκες σε εξωτροπικές περιοχές εκτός Ευρώπης
- Εκτός Ευρώπης, περιοχές με βροχοπτώσεις χαμηλότερες από τον μέσο όρο περιλάμβαναν μεγάλο μέρος της ανατολικής Βόρειας Αμερικής και τις νότιες ΗΠΑ, τη δυτική Ρωσία, τμήματα της Σιβηρίας και της κεντρικής Ασίας, τη νότια Κίνα, τμήματα της Νότιας Αμερικής και τη νότια Αφρική.
- Αντίθετα, συνθήκες με βροχοπτώσεις πάνω από τον μέσο όρο τον Οκτώβριο του 2026 καταγράφηκαν στην Αλάσκα, σε τμήμα των νότιων ΗΠΑ και στο βόρειο Μεξικό, σε εκτεταμένη περιοχή της κεντρικής Ασίας, σε τμήματα της Κίνας και της Κορέας, στη Χιλή, στη νότια Αργεντινή και στη νοτιοανατολική Βραζιλία, καθώς και στο νοτιότερο τμήμα της Αφρικής, τη Μαδαγασκάρη και τη δυτική και κεντρική Αυστραλία.
- Σε αρκετές περιοχές, οι έντονες βροχοπτώσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις συνδεόμενες με τροπικούς κυκλώνες, προκάλεσαν πλημμύρες.
Οκτώβριος 2026 – Σημαντικά στοιχεία για τον θαλάσσιο πάγο
- Η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική ήταν περίπου 9% κάτω από τον μέσο όρο τον Οκτώβριο, καταγράφοντας τη 13η χαμηλότερη τιμή για τον μήνα στα 48 χρόνια δορυφορικών καταγραφών.
- Οι συγκεντρώσεις θαλάσσιου πάγου ήταν περισσότερο κάτω από τον μέσο όρο στις θάλασσες που συνορεύουν με τη βόρεια ακτή της Ευρασίας. Η έκταση του θαλάσσιου πάγου στη Θάλασσα του Κάρα έφτασε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο για τον Οκτώβριο.
- Η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Ανταρκτική ήταν περίπου 9% κάτω από τον μέσο όρο τον Οκτώβριο, καταγράφοντας τη δεύτερη χαμηλότερη τιμή για τον μήνα στις δορυφορικές καταγραφές, μετά το 2023 (11% κάτω από τον μέσο όρο).
- Η κάλυψη από θαλάσσιο πάγο ήταν εξαιρετικά χαμηλή στον τομέα της Θάλασσας Amundsen–Bellingshausen, σε συνδυασμό με επίμονους βόρειους ανέμους και ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες στην περιοχή.
Υποσημειώσεις
* Ο όρος «σχεδόν βέβαιο» σημαίνει πιθανότητα μεγαλύτερη από 99%, σύμφωνα με το στατιστικό μοντέλο.
** Επισημαίνεται ότι οι προβλέψεις που βασίζονται σε άλλα σύνολα δεδομένων θερμοκρασίας, στατιστικά μοντέλα ή διαφορετικές περιόδους διαθέσιμων δεδομένων ενδέχεται να δίνουν διαφορετικές πιθανότητες για την υπέρβαση των 1,5°C πάνω από το προβιομηχανικό επίπεδο από το 2026 ή για την κατάταξή του ως το θερμότερο ή δεύτερο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.